Hitit Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 2018-2019 Akademik Yılı Güz Dönemi Seminerleri kapsamında, Makina Mühendisliği Bölümü’nden Öğr. Gör. Dr. Emir Avcıoğlu tarafından “Rulmanlarda Yağ Film Kalınlığının Ultrasonik Yöntemlerle Ölçülmesi” başlıklı seminer gerçekleştirildi.
Seminerde, içerisinde döner ekipman bulunduran her endüstriyel makinanın kalbi olan rulmanların kalan çalışma ömürlerini kestirmek için tahribatsız bir izleme metodu olan ultrason ile muayenenin endüstrideki yeri ve öneminin üzerinde duruldu. Rulmana etkiyen radyal ve eksenel yüklerin düzensiz olup dinamik değişip ve aynı zamanda çok yüksek olduğu rüzgar türbini uygulamalarında rulmanların kalan ömürlerinin izlenmesinin öneminden bahsedildi. Rulman elemanlarının birbirine temas ettiği yüzeylerde meydana gelen aşınmanın kök nedenlerinden birinin dönen elemanlar arasındaki yağın kalınlığının azalmasının ve mikrometre boyutunda olan bu kalınlığın Ultrasonik yöntemlerle ölçülebildiği anlatıldı.
Bahsi geçen yöntemde boyuna ultrases dalgaları, piezoelektrik ultrasound sensörler vasıtasıyla rulman gönderilip makine elemanı içerisinde yayılmakta temas ettiği ortamların akustik empedansına bağlı olarak bir kısmı yansırken kalan kısmı bir sonraki katmana geçebilmektedir. Uygun sinyal işleme metodları uygalanarak ultrases dalgalarının ortamlardaki yansıma katsayıları hesaplanıp döner elemanlar arasındaki yağ kalınlığı hesaplanabilmektedir. Rulmana uygulanan yük ve dönme hızına bağlı olarak da değişen bu yağ kalınlığı, rulmandaki hatanın boyutu belirli kritik seviyelere ulaştığında hatasız durumdaki yağ kalınlığına göre neredeyse %40 oranında düşme gösterip hatanın kritik hale geldiği rulmanın çalışma ömrünün sonlarına yaklaştığınıda bildirmektedir.
